Maatschap Oosthoek

‘In de media is slecht nieuws beter dan goed nieuws’

Door de kalverenfraude waren de melkveehouders negatief in het nieuws. Maar veel mensen weten niet hoe het echte verhaal zit, ook omdat boeren zelf niet naar voren stappen om hun stem te laten horen. Tijd voor verandering, vond Johan Oosthoek. Samen met vier andere melkveehouders uit Midden-Delfland wil hij graag het echte verhaal vertellen: “We hebben zelf debet aan ons imago omdat we de regie uit handen hebben gegeven.”

Maatschap Oosthoek Langs bij de boer De Platte Stad

Waarom wil je graag in contact komen met consumenten?
Om het correcte beeld te geven van wat er op de bedrijven plaatsvindt. 
Het beeld dat consumenten hebben over de melkveehouderij komt voornamelijk uit de media, terwijl dat niet helemaal klopt. Op dit moment speelt bijvoorbeeld de kalverenfraude, we worden we weggezet als fraudeurs en dat klopt niet. Het gaat voornamelijk om foutjes of een samenloop van omstandigheden zoals dat er een koe uitvalt of iets niet goed is doorgegeven. Er zijn inmiddels al weer veel bedrijven vrijgegeven maar als het negatieve nieuws er eenmaal uit is, wil niemand het positieve bericht lezen. Dat vind ik jammer. 

Wat zou je tegen iemand willen zeggen die de berichten in de media hoort?
Dat het niet moedwillig hoeft te zijn. Als er een paar bedrijven zijn die echt hebben gefraudeerd dan is het veel. Als er moedwillig is gefraudeerd vind ik ook dat er gestraft moet worden. Een collega van mij is geblokkeerd vanwege een foutje in het systeem, ze hebben dat inmiddels opgelost maar het bedrijf blijft geblokkeerd totdat ze het tegendeel hebben bewezen. In de tussentijd kan hij geen kant op. 

Wat doet het met jullie als sector? Er is de laatste tijd veel in het nieuws geweest, eerst met kalf bij koe en nu de kalverenfraude.
Ik vind het vervelend want het zet de sector in een kwaad daglicht. Maar ik vind dat we daar zelf ook debet aan hebben omdat we teruggetrokken zijn, de regie uit handen hebben gegeven en tegen de LTO zeggen: “Los het maar op voor ons.” Dit komt omdat wij het zelf te druk hebben of bang zijn voor kritiek. Het is ook wel lastig, want je voelt je natuurlijk aangevallen. Sommigen doen een aanval terug en anderen zijn bang en kruipen weg. 

Maatschap Oosthoek Langs bij de boer De Platte Stad

Wat zijn jouw grootste uitdagingen op de boerderij
Om een bedrijf neer te zetten waar ik tevreden ben, mijn kinderen later mee door kunnen en waar ik een goed brood mee kan verdienen. Dat lukt aardig maar ik heb ook mijn uitdagingen. Ik heb het bedrijf overgenomen van mijn oom en vader en om het bedrijf rendabel te maken moest ik in 2014 een extra stal bouwen met de bijbehorende leningen. Toen was nog niet bekend dat de fosfaatreductiewet er aan kwam. In de tijd erna ben ik hard gegroeid. Nu moeten we terug naar het aantal koeien in 2015. Dat betekent dat ik zo’n vijftig tot zestig koeien moet verkopen. Ik heb de financiering rond gekregen nav de hoeveelheid melk die mijn koeien geven, dus als ik die koeien moet weg doen kan ik mijn lening niet voldoen.

Wat gebeurt er met de dieren?
Een enkele wordt nog verkocht en vetgemest maar de meeste gaan naar de slacht. Dat gaat me wel aan mijn hart, ik heb altijd goed voor ze gezorgd en zij ook voor mij. Met sommige koeien heb ik echt een band, een beetje vergelijkbaar als wat je met een hond hebt. Er zijn zat koeien die even naar me toe komen om geknuffeld te worden, niet allemaal gelukkig want anders ben ik heel de dag aan het aaien.

Hoe zit het met kalf bij koe?
Mensen zeggen vaak dat het kalf bij de koe moet staan omdat dat bij de natuur hoort maar het levert zoveel stress op bij koeien. Ze kunnen heel slecht tegen verandering. Een kalf krijgen is zo’n stressmoment. Van nature gaat de koe pas na 24 uur een band aan met het kalf omdat het voor die tijd erg kwetsbaar is en er makkelijk iets mee gebeurt. Als je het kalf binnen die tijd weghaalt maalt de koe daar niet om en is zijn stressmoment snel over. 

Dirk heeft ze wel binnen staan
Ja maar dat is weer een heel ander systeem van werken en beleven, niet elke boer kan dat.

Waarom blijven mensen vasthouden aan het idee dat de koe bij het kalfje moet?
Vanwege de knuffeligheid en aaibaarheid. Ze vinden het zielig. Er komen wel eens ouders met kinderen en die zien de kalfjes in kleine hokken, dat vinden ze zielig. Als ik dan uitleg dat een baby ook in een wiegje wordt gelegd en niet in een tweepersoonsbed begrijpen ze het beter. 

Waarom wordt het in de media niet vaker uitgelegd?
Omdat het geen nieuws is. Bovendien is slecht nieuws in de media beter dan goed nieuws. In vakbladen wordt er wel over geschreven maar voor iemand in de stad is dat vaak onleesbaar door de bedrijfstermen, de term droge koeien bijvoorbeeld is niet te begrijpen. Een boerenbedrijf moet je van begin af aan meemaken om te weten hoe de dingen werken. Tegenwoordig zijn veel boeren ook bang dat hun woorden worden verdraaid, het is gevaarlijk om in deze tijd iets te vertellen.

Zouden jullie daar voorlopers in willen zijn en erover communiceren? 
Ja, maar geen enkel boerenbedrijf is hetzelfde. Wat ik vertel hoeft niet te gelden voor een andere boer. Het is heel lastig om boeren op een lijn te krijgen en naar buiten te treden.

Maatschap Oosthoek Langs bij de boer De Platte Stad

Wat zijn droge koeien eigenlijk?
Dat is de periode voor het kalveren waarin de koe niet meer gemolken wordt. Hij krijgt apart voer en zijn uier kan tot rust komen. Eigenlijk is een melkveehouderij een heel ingewikkeld bedrijf en al heel snel overdonderend als je erover begint te praten. Bovendien zijn de termen per gebied verschillend. Hier heet het bijvoorbeeld een droge koe, maar aan de andere kant van Nederland noemen ze het alweer anders.

Hoe is het voor jou om hier tussen de steden in boer te zijn, wat merk je ervan?
Dat er heel erg op je vingers wordt gekeken. Eerst kwam de kritiek vooral vanuit de stad, maar nu komt het vanuit de milieuhoek.

Als je mocht kiezen, zit je dan liever hier tussen de steden waar mensen door het raam gluren en vragen wat je doet, of in Noordoost Groningen waar je nooit iemand ziet?
Dan zit ik liever hier, omdat het veel socialer is. Mijn twee kinderen zitten twee kilometer verder op school, ik kan even snel boodschappen doen, langs bij vrienden en ik zit bij de vrijwillige brandweer. Als je altijd maar op je eigen werf zit ga je ook gras eten en boe roepen. Af en toe moet je eruit, van het erf af.

Dat zou ook niet elke boer kunnen. 
Een boer uit Oost-Groningen raakt helemaal in de stress van al die prikkels. Mijn familie verder uit het land komen niet meer langs want die vinden het hier gekkenhuis. 

Je hebt speciaal een glazen pui laten maken aan de voorkant zodat mensen naar binnen kunnen kijken
Ik wil laten zien waar ik mee bezig ben. Het nodigt mensen uit om even naar binnen te kijken en fietsers om te stoppen, dan ontstaan vanzelf de vragen. 
Er is een man die regelmatig in de stal komt kijken. Hij vertelt me dat hij hier helemaal tot rust komt als zijn hoofd even vol zit. Dat vind ik leuk!  

Hoe zie je de toekomst van de melkveehouderij?
Het zal krimpen, veel bedrijven hebben geen opvolgers, en met alle strenge regels wordt het je moeilijk gemaakt.
 
Willen jouw zoons het bedrijf overnemen?
Ja, mijn zoon helpt graag mee. Maar ik wil dat ze eerst hun school afmaken en over een paar jaar kijken we wel verder. Het moet tegen die tijd nog wel haalbaar en mogelijk zijn om de boerderij over te nemen. Het is aan hun de beslissing of ze ermee door willen of niet. 

Meer verhalen